અમદાવાદમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત: 42°C તાપમાન સાથે લોકો પરેશાન, આગામી દિવસોમાં પણ રાહતની આશા ઓછી
ગુજરાતમાં ઉનાળાની ગરમી સતત લોકોને પરેશાન કરી રહી છે અને રાજ્યના સૌથી મોટા શહેર અમદાવાદમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત જોવા મળી રહ્યો છે. આજે અમદાવાદમાં મહત્તમ તાપમાન 42 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું હતું, જે રાજ્યમાં સૌથી વધુ રહ્યું છે. છેલ્લા ઘણા દિવસોથી શહેરમાં તાપમાન સતત ઊંચું રહેતા લોકો ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા છે. હવામાન વિભાગના અનુમાન અનુસાર આગામી દિવસોમાં પણ ગરમીમાં કોઈ મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી, જેના કારણે લોકોને હજુ થોડા દિવસો સુધી કાળઝાળ ગરમીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. સવારે સૂર્યોદય સાથે જ ગરમીનો અનુભવ થવા લાગે છે અને બપોર સુધીમાં તાપમાન ખૂબ જ ઝડપથી વધી જાય છે. બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ ઓછી અવરજવર જોવા મળે છે અને લોકો જરૂરિયાત વગર બહાર નીકળવાનું ટાળી રહ્યા છે.
અમદાવાદ આજે ગુજરાતનું સૌથી ગરમ શહેર રહ્યું હતું. શહેરમાં નોંધાયેલા 42 ડિગ્રી તાપમાને સામાન્ય જનજીવન પર સીધી અસર કરી છે. ગરમ અને સૂકા પવનોના કારણે તાપમાનમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર હાલ પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં સર્જાયેલી હવામાન પરિસ્થિતિઓના કારણે ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રભાવ વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. શહેરના કોંક્રીટના રસ્તાઓ, ઊંચી ઇમારતો અને વધતી શહેરીકરણની પ્રક્રિયાના કારણે પણ ગરમી વધુ અનુભવાય છે. દિવસ દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશ એટલો તીવ્ર રહે છે કે ખુલ્લામાં થોડો સમય ઊભા રહેવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે.
ગરમીના કારણે અમદાવાદના લોકોના દૈનિક જીવનમાં અનેક ફેરફારો જોવા મળી રહ્યા છે. ઘણા લોકો સવારે વહેલા પોતાનું કામ પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જ્યારે બપોરના સમયે ઘરમાં અથવા ઓફિસમાં રહેવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. બજારોમાં પણ બપોરના સમયે ગ્રાહકોની સંખ્યા ઘટી ગઈ છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે ગરમીના કારણે લોકો ખરીદી માટે સાંજનો સમય પસંદ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ ઠંડા પીણાં, આઇસક્રીમ, જ્યૂસ, શેરડીનો રસ અને નાળિયેર પાણી જેવા ઉત્પાદનોની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં ઠંડા પીણાંની દુકાનો પર લોકોની ભીડ જોવા મળી રહી છે.
ખાસ કરીને મજૂરો, ટ્રાફિક પોલીસ, ડિલિવરી બોય્સ અને ખુલ્લા આકાશ નીચે કામ કરતા લોકો માટે આ ગરમી મોટી સમસ્યા બની ગઈ છે. દિવસ દરમિયાન સતત તડકામાં કામ કરવાના કારણે શરીરમાં પાણીની ઉણપ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. ઘણા લોકો થાક, નબળાઈ અને માથાના દુખાવાની ફરિયાદ કરી રહ્યા છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર આવી ગરમીમાં શરીરને હાઇડ્રેટ રાખવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો સમયસર પૂરતું પાણી ન પીવામાં આવે તો ડિહાઇડ્રેશન જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે.
બાળકો અને વૃદ્ધો પર પણ ગરમીની સૌથી વધુ અસર જોવા મળી રહી છે. બાળકોમાં પાણીની ઉણપ ઝડપથી સર્જાઈ શકે છે, જ્યારે વૃદ્ધોમાં બ્લડ પ્રેશર, હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવી પરેશાનીઓ વધી શકે છે. ડોક્ટરો સતત સલાહ આપી રહ્યા છે કે બાળકોને બપોરના સમયે બહાર રમવા ન મોકલવા જોઈએ અને વૃદ્ધોએ પણ જરૂરી કામ સિવાય ઘરની બહાર જવાનું ટાળવું જોઈએ. ઘરમાં રહેતા લોકો માટે પણ પૂરતું પાણી પીવું અને ઠંડકવાળા વાતાવરણમાં રહેવું જરૂરી બની ગયું છે.
હાલની પરિસ્થિતિને જોતા હીટવેવ જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતાઓ પણ વધી રહી છે. હીટવેવ એટલે લાંબા સમય સુધી અસામાન્ય રીતે ઊંચું તાપમાન રહેવું. આવી સ્થિતિમાં શરીરનું તાપમાન નિયંત્રણ બહાર જઈ શકે છે અને હીટ સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. હીટ સ્ટ્રોકના કારણે વ્યક્તિ બેભાન થઈ શકે છે અને કેટલીક વખત જીવલેણ સ્થિતિ પણ સર્જાઈ શકે છે. તેથી હવામાન વિભાગ અને આરોગ્ય વિભાગ બંને લોકો માટે સાવચેતી રાખવાની અપીલ કરી રહ્યા છે.
અમદાવાદની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં પણ ગરમી સંબંધિત કેસોમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ડિહાઇડ્રેશન, ચક્કર આવવા, વધુ થાક લાગવો, માથાનો દુખાવો અને શરીરમાં નબળાઈ જેવી ફરિયાદો સાથે દર્દીઓ સારવાર માટે પહોંચી રહ્યા છે. ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે ગરમીને હળવાશથી લેવી જોઈએ નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિને સતત ચક્કર આવે, ઉલટી થાય અથવા બેભાન થવાની સ્થિતિ સર્જાય તો તરત જ તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યા ધરાવતા દર્દીઓએ વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
ગરમીથી બચવા માટે કેટલાક સરળ ઉપાયો ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. દિવસ દરમિયાન વારંવાર પાણી પીવું જોઈએ અને શરીરમાં પાણીની ઉણપ ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. લીંબુ પાણી, છાશ, નાળિયેર પાણી અને ફળોના રસ જેવા કુદરતી પીણાં શરીરને ઠંડક આપવામાં મદદરૂપ થાય છે. બપોરના સમયે શક્ય હોય તેટલું બહાર જવાનું ટાળવું જોઈએ. જો બહાર જવું જરૂરી હોય તો છત્રી, ટોપી અથવા ગમછાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. કપાસના અને હળવા રંગના કપડાં પહેરવાથી પણ ગરમીનો પ્રભાવ ઓછો અનુભવાય છે.
હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ આગામી કેટલાક દિવસો સુધી અમદાવાદમાં તાપમાન 40 થી 43 ડિગ્રી વચ્ચે રહેવાની શક્યતા છે. હાલમાં શહેરમાં વરસાદની કોઈ મોટી શક્યતા દેખાતી નથી, જેના કારણે ગરમીનો પ્રભાવ યથાવત રહેવાની સંભાવના વધુ છે. જોકે કેટલાક વિસ્તારોમાં વાદળછાયું વાતાવરણ જોવા મળી શકે છે, પરંતુ તેનાથી તાપમાનમાં કોઈ ખાસ ઘટાડો થવાની આશા નથી. લોકો હવે ચોમાસાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે, કારણ કે વરસાદ શરૂ થતાં જ ગરમીમાંથી મોટી રાહત મળી શકે છે.
અમદાવાદ સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં લોકો માટે હાલનો સમય સાવચેતી રાખવાનો છે. ગરમી સામે બેદરકારી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. તેથી પૂરતું પાણી પીવું, આરોગ્યનું ધ્યાન રાખવું અને બિનજરૂરી રીતે તડકામાં બહાર ન નીકળવું ખૂબ જ જરૂરી બની ગયું છે. 42 ડિગ્રી તાપમાન સાથે અમદાવાદમાં ગરમીનો પ્રકોપ હજુ યથાવત છે અને આગામી દિવસોમાં પણ લોકોને ગરમી સામે સજ્જ રહેવાની જરૂર રહેશે. ચોમાસાની રાહ વચ્ચે શહેરના નાગરિકો આશા રાખી રહ્યા છે કે વહેલી તકે વરસાદ આવશે અને આ કાળઝાળ ગરમીમાંથી રાહત મળશે.